Skip to content

☎️ 2105442849 - 2110128841

Ποινολόγιο – Κώδικας Φορολογικής Διαδικασίας ν.4987/2022

37.50

Περιγραφή

Με τον ν.4987/2022 κωδικοποιήθηκε και κυρώθηκε ο Κώδικας Φορολογικής Διαδικασίας. Η κωδικοποίηση αποτελεί πρακτική καλής νομοθέτησης που συντελεί στην εμπέδωση της ασφάλειας του δικαίου ως ειδικότερης έκφανσης του κράτους δικαίου.
Ο νέος Κώδικας περιλαμβάνει 71 άρθρα κατανεμημένα σε δεκατρία (13) Τμήματα, καθώς και Παράρτημα και αποτελεί κωδικοποίηση των υφιστάμενων διατάξεων που διέπουν τη διαδικασία προσδιορισμού (βεβαίωσης) και είσπραξης των εσόδων του Δημοσίου, που ορίζονται στο σώμα του Κώδικα και το Παράρτημα αυτού, καθώς και τις κυρώσεις για τη μη συμμόρφωση με τη νομοθεσία, η οποία ρυθμίζει τα έσοδα αυτά.
Σύμφωνα με την αιτιολογική έκθεση του νέου νόμου, οι διατάξεις του υφιστάμενου Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας, κατά τα τελευταία εννέα (9) έτη, που αυτός ισχύει και εφαρμόζεται, έχουν υποστεί πλήθος τροποποιήσεων στο περιεχόμενό τους, σε διάφορες χρονικές φάσεις, μέσω μεμονωμένων ή και πιο συστηματικών αλλαγών.
Οι τροποποιήσεις αυτές συχνά εστίαζαν στις κρίσιμες κάθε φορά τροποποιούμενες διατάξεις, χωρίς να λαμβάνουν υπόψη εάν, λόγω της όποιας τροποποίησης, επηρεάζονται αλληλένδετες με τις τροποποιούμενες διατάξεις του Κώδικα, ή εάν έχουν επίπτωση στην ορολογία, στη συνέπεια και στην ενότητα των ρυθμίσεων του Κώδικα.
Εκτός από τις τροποποιήσεις διατάξεων του ιδίου του Κώδικα, τα τελευταία χρόνια έχει επέλθει σειρά από νομοθετικές παρεμβάσεις εκτός του Κώδικα, οι οποίες επηρεάζουν ρυθμίσεις του, όπως μεταβολές στη φορολογία εισοδήματος και στη νομοθεσία για τα ελληνικά λογιστικά πρότυπα. Επιπλέον, έχουν λάβει χώρα οργανωτικές μεταβολές που επηρεάζουν το περιεχόμενο του Κώδικα, όπως η σύσταση της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων, σε αντικατάσταση της Γενικής Γραμματείας Δημοσίων Εσόδων. Στις περιπτώσεις αυτές, δεν ακολούθησε η αντίστοιχη νομοθετική εναρμόνιση, με ανάλογη προσαρμογή του περιεχομένου του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας.
Αποτέλεσμα όλων των παραπάνω είναι, κατά τον παρόντα χρόνο, να παρουσιάζεται αναντιστοιχία στο περιεχόμενο ή έλλειψη νομοτεχνικής συνέπειας, τόσο μεταξύ διαφορετικών άρθρων, όσο και εντός των ιδίων άρθρων του Κώδικα, και της διατήρησης α) ρυθμίσεων που πλέον είναι ανενεργείς, είτε διότι έχουν αντικατασταθεί σιωπηρά με νεότερες διατάξεις, είτε διότι έχουν καταργηθεί από νεότερες διατάξεις οι προϋποθέσεις και οι όροι εφαρμογής τους, και β) ρυθμίσεων των οποίων το ρυθμιστικό περιεχόμενο έχει εξαντληθεί.
Συνεπώς, στο πλαίσιο αυτό, το παρόν σχέδιο Κώδικα:
α) αποδίδει τις κωδικοποιούμενες διατάξεις με πιο εύληπτο και συστηματοποιημένο τρόπο και με αναδιάταξη, όπου απαιτείται, της δομής των παραγράφων και των εδαφίων, ώστε να αποδίδουν με σαφή και κατανοητό τρόπο το νόημα των κανόνων που εισάγουν,
β) αίρει τις γλωσσικές ή ορολογικές ασυνέπειες και τις αναντιστοιχίες στο περιεχόμενο επιμέρους ρυθμίσεων του ίδιου του Κώδικα,
γ) απαλείφει σειρά από διατάξεις του υφιστάμενου Κώδικα, είτε διότι έχουν καταργηθεί σιωπηρά από νεότερες διατάξεις, είτε διότι πλέον ελλείπουν ή έχουν καταργηθεί οι προϋποθέσεις εφαρμογής τους,
δ) παραλείπει από την εισαγωγή στον νέο Κώδικα διατάξεων που, είτε λόγω της φύσης τους, είτε λόγω του μεταβατικού τους χαρακτήρα, το ρυθμιστικό τους περιεχόμενο έχει εξαντληθεί,
ε) εναρμονίζει τη χρησιμοποιούμενη στον Κώδικα ορολογία με την ορολογία που απαντάται στην φορολογική νομοθεσία, η οποία έχει νομοθετηθεί ή τροποποιηθεί μετά την εισαγωγή του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας,
στ) προσαρμόζει την ονομασία των εμπλεκόμενων οργάνων της Φορολογικής Διοίκησης στην οργανωτική μεταβολή που επέφερε η σύσταση της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ), σύμφωνα με τον ν.4389/2016. Τέλος, αναγκαία συνέπεια της κωδικοποίησης αποτέλεσε και η μερική αναρίθμηση υφιστάμενων παραγράφων ή και άρθρων του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας. Δεν έχει γίνει αναρίθμηση κάποιων από τα άρθρα ή τις παραγράφους τους στις περιπτώσεις που προκρίθηκε ότι αυτό θα μπορούσε να δυσχεράνει την εφαρμογή της νομοθεσίας από τη Φορολογική Διοίκηση και τους φορολογουμένους.
Ο νέος Κ.Φ.Δ., συντελώντας στην ασφάλεια του δικαίου, αφορά σε όλους τους εφαρμοστές και ερμηνευτές της φορολογικής νομοθεσίας που εντάσσονται στο πεδίο εφαρμογής του Κώδικα, τη Διοίκηση και τα δικαστήρια, τους φορολογούμενους, πολίτες και επιχειρήσεις, καθώς και τους επαγγελματίες του κλάδου, όπως οι δικηγόροι και οι λογιστές.
Ο νέος Κώδικας στοχεύει στην ενίσχυση της ασφάλειας του δικαίου που διέπει τη βεβαίωση και την είσπραξη των φορολογικών εσόδων και, κατ’ επέκταση, στην ευχερέστερη και αποτελεσματικότερη εφαρμογή του, τόσο από τη Διοίκηση όσο και από τους φορολογούμενους, πολίτες και επιχειρήσεις και επιπλέον στην ενίσχυση της εμπιστοσύνης των φορολογουμένων προς το κράτος και στην ευχερέστερη εκπλήρωση των φορολογικών τους υποχρεώσεων.
Ειδικότερα:
• στο πρώτο τμήμα (άρθρα 1-9) περιλαμβάνονται γενικές διατάξεις, όπως οι ορισμοί, το πεδίο εφαρμογής του κώδικα, η κοινοποίηση των πράξεων
• στο δεύτερο τμήμα (άρθρα 10-11) γίνεται αναφορά στην υποχρέωση εγγραφής στο ΑΦΜ
• στο τρίτο τμήμα (άρθρο 12) περιέχεται το αποδεικτικό φορολογικής ενημερότητας,
• στο τέταρτο τμήμα (άρθρα 13-17Α) περιλαμβάνονται διατάξεις για την τήρηση βιβλίων και στοιχείων, την παροχή πληροφοριών και το απόρρητο,
• στο πέμπτο τμήμα (άρθρα 18-20) περιλαμβάνονται διατάξεις για την υποβολή της φορολογικής δήλωσης με επιφύλαξη ή χωρίς καθώς και την τροποποίηση αυτής,
• στο έκτο τμήμα (άρθρα 21-22) περιέχονται διατάξεις για τις προεγκρίσεις τιμολόγησης ενδοομιλικών συναλλαγών,
• στο έβδομο τμήμα (άρθρα 23-29) περιλαμβάνονται διατάξεις για το φορολογικό έλεγχο και τις μεθόδους έμμεσου ελέγχου,
• στο όγδοο τμήμα (άρθρα 30-39) περιλαμβάνονται οι τρόποι προσδιορισμού του φόρου, οι χρόνοι παραγραφής.
• στο ένατο τμήμα (άρθρα 40-52) εισάγονται διατάξεις για την είσπραξη του φόρου, τα προγράμματα ρύθμισης οφειλών, τα μέτρα για τη διασφάλιση του Δημοσίου για τις οφειλές και την αναγκαστική εκτέλεση καθώς και την αμοιβαία συνδρομή στην είσπραξη απαιτήσεων από φόρους στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
• στο δέκατο τμήμα (άρθρα 53-62) περιλαμβάνονται διατάξεις για την επιβολή και υπολογισμών των τόκων, για φορολογικές παραβάσεις και τα πρόστιμα που αντιστοιχούν, ενώ
• στο ενδέκατο τμήμα (άρθρα 63-65Α) περιγράφονται οι ειδικές διοικητικές διαδικασίες, η ενδικοφανής προσφυγή και το φορολογικό πιστοποιητικό.
• στο δωδέκατο τμήμα (άρθρα 66-69) περιγράφονται τα εγκλήματα φοροδιαφυγής και η αντιμετώπισή τους
• στο δέκατο τρίτο (άρθρα 70-71) υπάρχουν μεταβατικές διατάξεις και ορίζεται η έναρξη ισχύος του κώδικα.

Κατανοώντας τις δυσκολίες που προκύπτουν από ένα διαρκώς μεταβαλλόμενο νομοθετικό πλαίσιο, ιδίως σε διαδικαστικά ζητήματα που αφορούν τις σχέσεις με τη Φορολογική Διοίκηση κρίναμε σκόπιμη την έκδοση του βιβλίου «Ποινολόγιο – Κώδικας Φορολογικής Διαδικασίας Ν.4987/2022», ο οποίος αποτελείται δύο τόμους, και συνιστά το πλέον ολοκληρωμένο και χρήσιμο βιβλίο για κάθε επαγγελματία λογιστή-φοροτεχνικό, ακόμη και μελετητή της οικονομικής πραγματικότητας στην Ελλάδα, καθώς η κατ’ άρθρο ανάλυση:
• γίνεται με τη χρήση όλων των διευκρινιστικών εγκυκλίων και αποφάσεων που έχουν εκδοθεί κατ’ εξουσιοδότηση του προηγούμενου Κ.Φ.Δ. (ν.4174/2013) με τελευταία την απόφαση Α.1160/2022 (ΦΕΚ Β’ 5796/14.11.2022), οποίες εξακολουθούν να ισχύουν και παρατίθενται επικαιροποιημένες βάσει των νέων διατάξεων,
• περιέχει περισσότερα από 150 πρακτικά παραδείγματα, καθιστώντας με αυτόν τρόπο επαρκώς κατανοητές τις διατάξεις του νόμου.
Το βιβλίο ακολουθεί θεματικά την ίδια δομή με το κείμενο του νόμου περιλαμβάνοντας:
• το κείμενο του άρθρου όπως ισχύει σήμερα
• ανάλυση με πλούσια θεματολογία
• παραδείγματα
• αλφαβητικό ευρετήριο με περισσότερα από 2.000 λήμματα
Τέλος, ιδιαίτερη μνεία απαιτείται για τους χρηστικούς πίνακες οι οποίοι κωδικοποιούν τα πρόστιμα κατ’ άρθρο.

Επιστημονική Ομάδα ASTbooks

ISBN Α’ ΤΟΜΟΣ: 978-618-209-033-6

ISBN ΒΤΟΜΟΣ: 978-618-209-034-3

ISBN SET: 978-618-209-032-9

Σελ. 1366

Λεπτομέριες

54.25 Μη επιβολή προστίμου σε εκπρόθεσμες τροποποιητικές δηλώσεις φορολογίας εισοδήματος φυσικών προσώπων

Σύμφωνα με τις διατάξεις του τελευταίου εδαφίου της παρ. 2 του άρθρου 54 του ΚΦΔ, το οποίο προστέθηκε με την παρ. 1 του άρθρου 77 του ν.4916/2022 και ισχύει από 28/03/2022, τα πρόστιμα του άρθρου 54 δεν επιβάλλονται σε περίπτωση υποβολής εκπρόθεσμης τροποποιητικής δήλωσης φορολογίας εισοδήματος φυσικού προσώπου, από την οποία το επιπλέον ποσό φόρου που προκύπτει προς καταβολή, σε σχέση με την αρχική δήλωση, είναι έως εκατό (100) ευρώ.

Περαιτέρω, σύμφωνα με τις μεταβατικές διατάξεις της παρ. 36 του άρθρου 70 του ΚΦΔ, πράξεις επιβολής προστίμου που εκδόθηκαν για εκπρόθεσμες τροποποιητικές δηλώσεις φορολογίας εισοδήματος φυσικών προσώπων, από τις οποίες το επιπλέον ποσό φόρου που προέκυψε προς καταβολή σε σχέση με την αρχική δήλωση, είναι έως εκατό (100) ευρώ, για τις οποίες δεν έχει παρέλθει η προθεσμία άσκησης ενδικοφανούς προσφυγής ή εκκρεμούν ενώπιον της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών ή των τακτικών διοικητικών δικαστηρίων ή δεν έχει παρέλθει η προθεσμία άσκησης δικαστικής προσφυγής, ακυρώνονται ή, εφόσον έχουν εισπραχθεί, συμψηφίζονται με οφειλές και, στην περίπτωση που δεν υπάρχει οφειλή, επιστρέφονται.

Από τα παραπάνω προκύπτει ότι οι διατάξεις αυτές αφορούν μόνο σε πράξεις επιβολής προστίμων για εκπρόθεσμες τροποποιητικές δηλώσεις φορολογίας εισοδήματος φυσικών προσώπων και όχι σε πράξεις επιβολής προστίμων για εκπρόθεσμες αρχικές δηλώσεις.

Προκειμένου να εξεταστεί η επιβολή ή όχι του πρόστιμου του άρθρου 54 του ΚΦΔ σε υποβληθείσα εκπρόθεσμη τροποποιητική δήλωση, αυτή συγκρίνεται με την αρχικώς και εμπροθέσμως υποβληθείσα δήλωση για το ίδιο φορολογικό έτος. Ως αρχική δήλωση νοείται και η τυχόν τροποποιητική ή τροποποιητικές που έχουν υποβληθεί εντός της νόμιμης προθεσμίας υποβολής της αρχικής φορολογικής δήλωσης, αφού σύμφωνα με την παράγραφο 2 του άρθρου 19 του ΚΦΔ, στην περίπτωση αυτή η τροποποιητική φορολογική δήλωση επέχει θέση αρχικής. Στην περίπτωση υποβολής περισσότερων εκπρόθεσμων τροποποιητικών για το ίδιο φορολογικό έτος, οι διατάξεις του άρθρου 54 ΚΦΔ αυτές, εφαρμόζονται για όλες τις τροποποιητικές δηλώσεις, εφόσον αθροιστικά το ποσό του φόρου που προκύπτει δεν υπερβαίνει τα 100 ευρώ σε σχέση με την αρχική δήλωση.

Παραδείγματα:

α) Φορολογούμενος υποβάλλει πρώτη εκπρόθεσμη τροποποιητική δήλωση και προκύπτει επιπλέον φόρος για καταβολή σαράντα (40) ευρώ. Δεν επιβάλλεται πρόστιμο, αφού ο επιπλέον προς καταβολή φόρος είναι μικρότερος από εκατό (100) ευρώ.

Στη συνέχεια υποβάλει και δεύτερη (εκπρόθεσμη) τροποποιητική, από την οποία προκύπτει επιπλέον φόρος για καταβολή πενήντα (50) ευρώ σε σχέση με αυτόν που προσδιορίστηκε με την αμέσως προηγούμενη υποβληθείσα (πρώτη εκπρόθεσμη) τροποποιητική δήλωση. Δεν επιβάλλεται πρόστιμο ούτε σε αυτήν τη δήλωση, αφού αθροιστικά το ποσό των φόρων που προσδιορίστηκαν και από τις δύο εκπρόθεσμες τροποποιητικές δηλώσεις (40+50=90) δεν υπερβαίνει τα 100 ευρώ σε σχέση με την αρχική εμπρόθεσμη δήλωση.

β) Φορολογούμενος υποβάλλει πρώτη εκπρόθεσμη τροποποιητική δήλωση και προκύπτει επιπλέον φόρος για καταβολή σαράντα (40) ευρώ. Δεν επιβάλλεται πρόστιμο, αφού ο επιπλέον προς καταβολή φόρος είναι μικρότερος από εκατό (100) ευρώ.

Στη συνέχεια υποβάλει και δεύτερη (εκπρόθεσμη) τροποποιητική, από την οποία προκύπτει επιπλέον φόρος για καταβολή εβδομήντα (70) ευρώ σε σχέση με αυτόν που προσδιορίστηκε με την αμέσως προηγούμενη υποβληθείσα (πρώτη) τροποποιητική δήλωση. Επιβάλλεται πρόστιμο σε αυτήν τη δήλωση, αφού αθροιστικά το ποσό των φόρων που προσδιορίστηκαν και από τις δύο τροποποιητικές δηλώσεις (40+70=110) υπερβαίνει τα 100 ευρώ σε σχέση με την αρχική.

Οι διατάξεις αυτές εφαρμόζονται για τις ήδη εκδοθείσες πράξεις επιβολής προστίμων κατόπιν εκπρόθεσμων τροποποιητικών δηλώσεων για τις οποίες, κατά την 28η/03/2022, είτε δεν είχε παρέλθει η προθεσμία άσκησης ενδικοφανούς προσφυγής ενώπιον της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών ή εκκρεμούσε η έκδοση απόφασης επί της ασκηθείσας ενδικοφανούς προσφυγής ενώπιον της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών είτε δεν είχε παρέλθει η προθεσμία για την άσκηση της δικαστικής προσφυγής κατά της απορριπτικής απόφασης της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών, ή εκκρεμούσε εμπρόθεσμη προσφυγή κατά της απόφασης ή της σιωπηρής απόρριψης της ενδικοφανούς προσφυγής της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών ενώπιον των τακτικών διοικητικών δικαστηρίων Επίσης, οι ανωτέρω διατάξεις εφαρμόζονται και για πρόστιμα που επιβάλλονται από τις 28/03/2022 και έπειτα, ανεξαρτήτως του χρόνου υποβολής της εκπρόθεσμης τροποποιητικής δήλωσης και του φορολογικού έτους που αυτή αφορά, δηλαδή ακόμα και εάν η υποβολή της εκπρόθεσμης δήλωσης έγινε πριν την ημερομηνία αυτή (28/03/2022) ή αφορά σε προηγούμενο φορολογικό έτος, εφόσον κατά την ανωτέρω ημερομηνία δεν έχει ήδη εκδοθεί πράξη επιβολής προστίμου.

Επιπροσθέτως, οι διατάξεις αυτές ισχύουν και για εκπρόθεσμες τροποποιητικές δηλώσεις φορολογίας εισοδήματος φυσικών προσώπων που υποβάλλονται μετά από την υποβολή αρχικής δήλωσης της οποίας η εκκαθάριση εκκρεμεί και εφαρμόζονται όταν εκκαθαριστεί και η αρχική και η τροποποιητική δήλωση.

Επιπλέον, τυχόν ποσό μέχρι τριάντα (30) ευρώ που είχε προκύψει με την αρχική δήλωση αλλά δεν βεβαιώθηκε, σύμφωνα με τις διατάξεις της παρ. 1 του άρθρου 18 του ν.3522/2006, δεν προσμετράται στο όριο των εκατό (100) ευρώ.

Δεδομένου ότι με τις υπόψη διατάξεις, η επιβολή του προστίμου γίνεται μόνο όταν το επιπλέον προς καταβολή ποσό υπερβαίνει τα εκατό (100) ευρώ, δεν επιβάλλεται πρόστιμο όταν από την υποβολή της εκπρόθεσμης τροποποιητικής δήλωσης δεν προκύπτει ποσό προς καταβολή. Συνεπώς, δεν επιβάλλεται πρόστιμο, χωρίς να απαιτείται να εξεταστεί το όριο των εκατό (100) ευρώ, στις κάτωθι περιπτώσεις:

  • η αρχική δήλωση είναι χρεωστική και με την τροποποιητική μειώνεται το χρεωστικό υπόλοιπο
  • η αρχική δήλωση είναι χρεωστική και με την τροποποιητική προκύπτει πιστωτικό υπόλοιπο
  • η αρχική δήλωση είναι μηδενική και με την τροποποιητική προκύπτει πιστωτικό υπόλοιπο
  • η αρχική δήλωση είναι πιστωτική και με την τροποποιητική αυξάνεται το πιστωτικό υπόλοιπο
  • η αρχική δήλωση είναι μηδενική και με την τροποποιητική παραμένει μηδενική

Επίσης, δεν επιβάλλεται πρόστιμο, αφού όμως προηγουμένως έχει εξεταστεί και διαπιστωθεί ότι το επιπλέον προς καταβολή ποσό δεν υπερβαίνει το όριο των εκατό (100) ευρώ σε σχέση με την αρχική δήλωση, στις παρακάτω περιπτώσεις:

  • η αρχική δήλωση είναι χρεωστική και με την πρώτη εκπρόθεσμη τροποποιητική αυξάνεται το χρεωστικό υπόλοιπο
  • η αρχική δήλωση είναι πιστωτική και με την πρώτη τροποποιητική μειώνεται το πιστωτικό υπόλοιπο ή προκύπτει χρεωστικό ποσό, ενώ το αρχικό πιστωτικό ποσό έχει επιστραφεί στον φορολογούμενο ή έχει συμψηφιστεί με οφειλές του
  • η αρχική δήλωση είναι πιστωτική και με την πρώτη τροποποιητική μειώνεται το πιστωτικό ποσό άνω των εκατό (100) ευρώ ή προκύπτει χρεωστικό ποσό έως εκατό (100) ευρώ, ενώ το αρχικό πιστωτικό ποσό δεν έχει επιστραφεί στον φορολογούμενο ή δεν έχει συμψηφιστεί με οφειλές του, καθώς στην περίπτωση αυτή το επιπλέον ποσό που προκύπτει προς καταβολή δεν υπερβαίνει τα εκατό (100) ευρώ
  • η αρχική δήλωση είναι μηδενική και με την πρώτη τροποποιητική προκύπτει χρεωστικό υπόλοιπο

Σε περίπτωση υποβολής περισσότερων εκπρόθεσμων τροποποιητικών δηλώσεων για το ίδιο φορολογικό έτος, η εφαρμογή ή όχι των διατάξεων εξετάζεται συνδυαστικά και με τις διευκρινίσεις που δόθηκαν στην παράγραφο 4 της παρούσας.

Στο πεδίο εφαρμογής των υπόψη διατάξεων δεν εμπίπτει το πρόστιμο που ισούται με αυτό της παρ. 1 του άρθρου 58 του ΚΦΔ και επιβάλλεται για τροποποιητικές δηλώσεις φορολογίας εισοδήματος φυσικών προσώπων που υποβάλλονται σύμφωνα με τις διατάξεις της περ. γ’ της παρ. 3 του άρθρου 19 του ΚΦΔ, δηλαδή υποβάλλονται μετά την κοινοποίηση εντολής ελέγχου ή της πρόσκλησης παροχής πληροφοριών του άρθρου 14 του ΚΦΔ και μέχρι την κοινοποίηση προσωρινού προσδιορισμού του φόρου, εφόσον προκύπτει ποσό φόρου για καταβολή. Αντίθετα, εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του τελευταίου εδαφίου της παρ. 2 του άρθρου 54 του ΚΦΔ το πρόστιμο του άρθρου 54 του ΚΦΔ το οποίο, σύμφωνα και με τα αναφερόμενα στην ΠΟΛ.1119/2018 , επιβάλλεται για την υποβολή των πιο πάνω τροποποιητικών δηλώσεων, όταν αυτές είναι μηδενικές, πιστωτικές ή η διαφορά φόρου είναι μικρότερη του 5%.

Οι νέες διατάξεις εφαρμόζονται μόνο για τις περιπτώσεις που έχει υποβληθεί εκπρόθεσμη τροποποιητική δήλωση από τον φορολογούμενο, επομένως δεν εφαρμόζονται σε περίπτωση έκδοσης πράξεων διοικητικού προσδιορισμού φόρου από τη Φορολογική Διοίκηση, σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου 32 ΚΦΔ, μετά από αξιοποίηση διαθέσιμων πληροφοριών και πραγματοποίηση διασταυρώσεων (Ε.2162/2020).

Αντιστοίχως, οι ανωτέρω διατάξεις δεν εφαρμόζονται και σε περίπτωση έκδοσης πράξεων προσδιορισμού φόρου σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου 32 ΚΦΔ όταν η εκκαθάριση της δήλωσης από τη Φορολογική Διοίκηση, πραγματοποιείται μετά τη διαγραφή ή διόρθωση ποσών τα οποία συνεπάγονται φορολογική απαλλαγή, έκπτωση ή ελάφρυνση του δηλούμενου εισοδήματος ή μείωση του φόρου για τα οποία δεν υπάρχει ηλεκτρονική πληροφόρηση και δεν προσκομίζονται από τον φορολογούμενο τα προβλεπόμενα δικαιολογητικά, ενώ ζητήθηκαν. Επισημαίνεται ότι, στην περίπτωση αυτή επιβάλλονται οι κυρώσεις για την παράβαση που προβλέπεται στην περ. δ’ της παρ. 1 του άρθρου 54 του ΚΦΔ λόγω μη ανταπόκρισης των φορολογουμένων στο αίτημα της Φορολογικής διοίκησης να προσκομίσουν στοιχεία (Α.1034/2022) και όχι το πρόστιμο για την παράβαση της περ. β’ της παρ. 1 του άρθρου 54 για εκπρόθεσμη υποβολή τροποποιητικής δήλωσης.

Εκδοθείσες πράξεις επιβολής προστίμων για υποβολή εκπρόθεσμων τροποποιητικών δηλώσεων φορολογίας εισοδήματος φυσικών προσώπων, που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της παρ. 36 του άρθρου 70 του ΚΦΔ, ήτοι πράξεις από τις οποίες το επιπλέον ποσό φόρου που προέκυψε προς καταβολή σε σχέση με την αρχική δήλωση είναι έως εκατό (100) ευρώ και κατά την 28/03/2022 δεν είχε παρέλθει η προθεσμία άσκησης ενδικοφανούς προσφυγής κατ’ αυτών ή εκκκρεμούσε η έκδοση απόφασης επί της ασκηθείσας ενδικοφανούς προσφυγής ενώπιον της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών είτε δεν είχε παρέλθει η προθεσμία για την άσκηση της δικαστικής προσφυγής κατά της απορριπτικής απόφασης της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών, ή εκκρεμούσε εμπρόθεσμη προσφυγή κατά της απόφασης ή της σιωπηρής απόρριψης της ενδικοφανούς προσφυγής της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών ενώπιον των τακτικών διοικητικών δικαστηρίων , ακυρώνονται από τον Προϊστάμενο της Δ.Ο.Υ. ή, εφόσον τα πρόστιμα έχουν εισπραχθεί, συμψηφίζονται με οφειλές και στην περίπτωση που δεν υπάρχει οφειλή επιστρέφονται, είτε οίκοθεν το συντομότερο δυνατό, εφόσον η εκκρεμότητα προκύπτει από τα στοιχεία που έχει στη διάθεσή της η Δ.Ο.Υ. είτε σε κάθε περίπτωση μετά από αίτηση του φορολογούμενου.

Ειδικότερα ο Προϊστάμενος της Δ.Ο.Υ. προβαίνει στις ανωτέρω ενέργειες όταν την 28.3.2022:

  • είτε δεν είχε παρέλθει η προθεσμία που προβλέπεται από την παρ. 1 του άρθρου 63 του ΚΦΔ για την άσκηση ενδικοφανούς προσφυγής κατά της πράξης επιβολής προστίμου, δηλαδή τριάντα (30) ημέρες από την ημερομηνία κοινοποίησής της ή εξήντα (60) ημέρες για φορολογούμενους κατοίκους εξωτερικού, χωρίς να εξετάζεται εάν ασκήθηκε ενδικοφανής προσφυγή.
  • είτε εκκρεμούσε η έκδοση απόφασης επί της ασκηθείσας ενδικοφανούς προσφυγής κατά της πράξης επιβολής προστίμου ενώπιον της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών, ήτοι δεν είχε παρέλθει η τασσόμενη με την παρ. 5 του άρθρου 63 του ΚΦΔ προθεσμία των εκατόν είκοσι (120) ημερών από την υποβολή της στη Φορολογική Διοίκηση για την έκδοση απόφασης επί της ενδικοφανούς προσφυγής,
  • είτε δεν είχε παρέλθει η προθεσμία που προβλέπεται από τις παρ. 2 και 6 του άρθρου 66 του ν.2717/1999 (Κ Διοικ Δικ) για την άσκηση της δικαστικής προσφυγής κατά της απορριπτικής απόφασης της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών επί της στρεφόμενης κατά της πράξης επιβολής προστίμου ενδικοφανούς προσφυγής ή της σιωπηρής απόρριψης αυτής, δηλαδή τριάντα (30) ημέρες ή ενενήντα (90) ημέρες, αντίστοιχα αν ο νομιμοποιούμενος προς άσκηση προσφυγής διαμένει στην αλλοδαπή, από την κατά νόμο επίδοση της απόφασης ή την πάροδο άπρακτης της τασσόμενης με την παρ. 5 του άρθρου 63 του ΚΦΔ προθεσμίας για την έκδοση απόφασης, αντίστοιχα (παρ. 8 του άρθρου 63 ΚΦΔ), χωρίς να εξετάζεται εάν ασκήθηκε δικαστική προσφυγή,
  • είτε εκκρεμούσε εμπρόθεσμη προσφυγή κατά της απόφασης ή της σιωπηρής απόρριψης της ενδικοφανούς προσφυγής της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών ενώπιον των τακτικών διοικητικών δικαστηρίων.

Εφόσον δεν συντρέχει κάποια εκ των ανωτέρω προϋποθέσεων, δεν δύνανται να διαγραφούν τα επιβληθέντα πρόστιμα, είτε οίκοθεν είτε μετά από αίτηση του φορολογούμενου.

Σε περίπτωση που κατά τα προαναφερόμενα εκκρεμεί ενδικοφανής προσφυγή ενώπιον της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών, ο Προϊστάμενος της Δ.Ο.Υ. ή του ελεγκτικού κέντρου, ο οποίος ακύρωσε την πράξη επιβολής προστίμου, ενημερώνει σχετικά την εν λόγω Υπηρεσία και η ενδικοφανής προσφυγή δεν εξετάζεται ως προς το ζήτημα της επιβολής του προστίμου αυτού αλλά μόνο ως προς τους τυχόν λοιπούς λόγους. Αντιστοίχως σε περίπτωση που εκκρεμεί δικαστική προσφυγή ενώπιον των Διοικητικών Δικαστηρίων, ο Προϊστάμενος της Δ.Ο.Υ., ο οποίος ακύρωσε την πράξη επιβολής προστίμου, ενημερώνει σχετικά το αρμόδιο Δικαστήριο ώστε να εφαρμοστούν ως προς την ακυρωθείσα πράξη επιβολής προστίμου οι διατάξεις περί κατάργησης της δίκης του άρθρου 142§1 του Κ Διοικ Δικ, καθώς και την Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών σε περίπτωση που η προσφυγή στρέφεται κατά απόφασης της εν λόγω Υπηρεσίας.

(σχετ. Ε.2053/2022)

54.26 Πίνακας προστίμων του άρθρου 54

Προς διευκόλυνση του αναγνώστη παραθέτουμε τον παρακάτω πίνακα: