Νομικό και Φορολογικό Πλαίσιο Θαλάσσιου Τουρισμού 2026 (ΝΕΠΑ – Τουριστικά Ημερόπλοια)

Λεπτομέρειες

3.2.4.2 Παραδείγματα υπολογισμού φόρου πλοίων

1. ΝΕΠΑ που διαχειρίζεται πλοίο τρίτου (φορολογία βάσει ΚΦΕ)

Μια ΝΕΠΑ αναλαμβάνει τη διαχείριση και εκμετάλλευση ενός επαγγελματικού πλοίου αναψυχής, το οποίο ανήκει σε τρίτο φυσικό πρόσωπο. Η εταιρεία συνάπτει συμβάσεις ναύλωσης και οργανώνει τη λειτουργία του σκάφους, χωρίς όμως να είναι η ίδια πλοιοκτήτρια.

Κατά τη διάρκεια του φορολογικού έτους, η ΝΕΠΑ πραγματοποιεί συνολικά έσοδα από ναυλώσεις ύψους 120.000 ευρώ. Παράλληλα, η εταιρεία καταβάλλει λειτουργικές δαπάνες, όπως αμοιβές πληρώματος, καύσιμα, συντήρηση και λιμενικά τέλη, οι οποίες ανέρχονται συνολικά σε 70.000 ευρώ.

Με βάση τα ανωτέρω δεδομένα, η επιχείρηση προσδιορίζει το καθαρό φορολογητέο αποτέλεσμα αφαιρώντας τα έξοδα από τα έσοδα. Συνεπώς, η ΝΕΠΑ εμφανίζει καθαρά κέρδη ύψους 50.000 ευρώ.

Επειδή η εταιρεία δεν είναι πλοιοκτήτρια του πλοίου αλλά απλώς το διαχειρίζεται, η φορολόγηση πραγματοποιείται σύμφωνα με τις διατάξεις του ΚΦΕ. Εφόσον εφαρμοστεί, ενδεικτικά, φορολογικός συντελεστής 22%, η εταιρεία υπολογίζει τον φόρο εισοδήματος πολλαπλασιάζοντας τα κέρδη με τον αντίστοιχο συντελεστή.

Έτσι, η ΝΕΠΑ υπολογίζει φόρο εισοδήματος 11.000 ευρώ (50.000 × 22%).

Στην περίπτωση αυτή, η φορολογική επιβάρυνση συνδέεται άμεσα με την οικονομική απόδοση της δραστηριότητας της επιχείρησης.

2. ΝΕΠΑ που είναι πλοιοκτήτρια επαγγελματικού πλοίου αναψυχής

Μια ΝΕΠΑ αποκτά στην κυριότητά της ένα επαγγελματικό πλοίο αναψυχής με ελληνική σημαία και το εκμεταλλεύεται για ναυλώσεις. Από τη στιγμή που η εταιρεία καθίσταται πλοιοκτήτρια, η φορολόγηση δεν πραγματοποιείται πλέον βάσει των κερδών της, αλλά σύμφωνα με τις ειδικές διατάξεις του ν.27/1975 σε συνδυασμό με το άρθρο 41 του ν.3182/2003.

Έστω ότι το πλοίο διαθέτει ολική χωρητικότητα 90 κόρων (GRT) και ολικό μήκος 13 μέτρων.

Κλιμάκιο σε κόρους ολικής χωρητικότητας	Φορολογικός συντελεστής κλιμακίου σε ευρώ κατά κόρο ολικής χωρητικότητας	Φόρος κλιμακίου (σε ευρώ)	ΣΥΝΟΛΟ
			Χωρητικότητας σε κόρους (GRT)	Ετήσιου φόρου (σε ευρώ)
20	0,90	18	20	18
30	1,05	31,50	50	49,50
40	1,14	45,60	90	95,10

Δεδομένου ότι το ποσό αυτό είναι μικρότερο από το ελάχιστο όριο των 200 €, η εταιρεία το προσαρμόζει στο ελάχιστο 200 €. Στη συνέχεια εφαρμόζεται ο συντελεστής μήκους 7 (για 13 μέτρα), οπότε ο τελικός ετήσιος φόρος ανέρχεται σε 200 × 7 = 1.400 €.

Στην περίπτωση αυτή, ο φόρος δεν εξαρτάται από τα έσοδα ή τα κέρδη της εταιρείας, αλλά από τα τεχνικά χαρακτηριστικά του πλοίου.

3. Μικρό επαγγελματικό πλοίο αναψυχής

Μια ΝΕΠΑ αποκτά ένα μικρό επαγγελματικό πλοίο αναψυχής με χωρητικότητα 25 κόρων και μήκος 8 μέτρων. Η εταιρεία προχωρά στον υπολογισμό του φόρου με βάση την ίδια κλίμακα.

Κλιμάκιο σε κόρους ολικής χωρητικότητας	Φορολογικός συντελεστής κλιμακίου σε ευρώ κατά κόρο ολικής χωρητικότητας	Φόρος κλιμακίου (σε ευρώ)	ΣΥΝΟΛΟ
			Χωρητικότητας σε κόρους (GRT)	Ετήσιου φόρου (σε ευρώ)
20	0,90	18	20	18
5	1,05	5,25	25	23,25

Δεδομένου ότι αυτό είναι μικρότερο από 200 €, η εταιρεία προσαρμόζει τον βασικό φόρο στο ελάχιστο 200 €. Στη συνέχεια εφαρμόζει τον συντελεστή μήκους 4 (για 8 μέτρα), οπότε προκύπτει τελικός ετήσιος φόρος 200 × 4 = 800 €.

4. Μεγάλο επαγγελματικό πλοίο αναψυχής

Μια ΝΕΠΑ εκμεταλλεύεται ένα μεγαλύτερο επαγγελματικό πλοίο αναψυχής με χωρητικότητα 150 κόρων και μήκος 22 μέτρων. Η εταιρεία υπολογίζει αρχικά τον φόρο βάσει της κλίμακας χωρητικότητας.

Κλιμάκιο σε κόρους ολικής χωρητικότητας	Φορολογικός συντελεστής κλιμακίου σε ευρώ κατά κόρο ολικής χωρητικότητας	Φόρος κλιμακίου (σε ευρώ)	ΣΥΝΟΛΟ
			Χωρητικότητας σε κόρους (GRT)	Ετήσιου φόρου (σε ευρώ)
20	0,90	18	20	18
30	1,05	31,50	50	49,50
50	1,14	57	100	106,50
50	1,20	60	150	166,50

Δεδομένου ότι είναι μικρότερο από 200 €, η εταιρεία προσαρμόζει στο ελάχιστο 200 €. Στη συνέχεια εφαρμόζεται ο συντελεστής μήκους 15 (για μήκος >20 μέτρα), οπότε ο τελικός ετήσιος φόρος είναι 200 × 15 = 3.000 €.

5. Τουριστικό ημερόπλοιο

Μια ΝΕΠΑ λειτουργεί ένα τουριστικό ημερόπλοιο με χωρητικότητα 80 κόρων και μήκος 11 μέτρων, το οποίο εκτελεί ημερήσιες εκδρομές. Η εταιρεία εφαρμόζει την ίδια διαδικασία υπολογισμού του φόρου.

Αρχικά, η εταιρεία υπολογίζει τον βασικό φόρο βάσει της χωρητικότητας

Κλιμάκιο σε κόρους ολικής χωρητικότητας	Φορολογικός συντελεστής κλιμακίου σε ευρώ κατά κόρο ολικής χωρητικότητας	Φόρος κλιμακίου (σε ευρώ)	ΣΥΝΟΛΟ
			Χωρητικότητας σε κόρους (GRT)	Ετήσιου φόρου (σε ευρώ)
20	0,90	18	20	18
30	1,05	31,50	50	49,50
30	1,14	34,20	80	83,70

Δεδομένου ότι είναι μικρότερο από 200 €, η εταιρεία προσαρμόζει στο ελάχιστο 200 €. Στη συνέχεια εφαρμόζεται ο συντελεστής μήκους 5 (για 11 μέτρα), οπότε ο τελικός ετήσιος φόρος είναι 200 × 5 = 1.000 €.

6. Τουριστικό πλοίο 400 ΚΟΧ

Ένα τουριστικό πλοίο 400 ΚΟΧ, ναυπηγούμενο στην Ελλάδα και φέρων ελληνική σημαία από τις 30.6.20Χ0, εκτελεί δρομολόγια σε ελληνικά και αλλοδαπά λιμάνια.

Σύμφωνα με την παρ. 5 του άρθρου 13 του ν.27/1975, το πλοίο απαλλάσσεται από το φόρο για 12 έτη, οπότε για τα έτη έως 20Χ0+12 δεν βεβαιώνεται φόρος. Η βεβαίωση ξεκινά από το φορολογικό έτος 20Χ0+13 και για τα επόμενα έτη.

3.2.5 Φορολογία επαγγελματικών πλοίων αναψυχής και ημερόπλοιων με σημαία ΕΕ και ΕΟΧ, πλην της ελληνικής σημαίας

Σχετικά με το ανωτέρω ζήτημα έχει εκδοθεί η ΠΟΛ.1263/2015 με την οποία παρέχονται οδηγίες για την εφαρμογή του άρθρου 26α του ν.27/1975, η οποία προστέθηκε με την διάταξη της παρ. 1 της υποπαρ. Δ4, της παρ. Δ, του άρθρου 2, του ν.4336/2015, και με την οποία προβλέφθηκε για πρώτη φορά αλλαγή του τρόπου φορολόγησης ορισμένων κατηγοριών πλοίων με σημαία ΕΕ και ΕΟΧ πλην της ελληνικής, για τις υπηρεσίες θαλάσσιων μεταφορών που παρέχονται με τα πλοία αυτά από την 1.1.2015 και εφεξής.

Συγκεκριμένα από την ημερομηνία αυτή και μετά, τα πλοία αυτά φορολογούνται με βάση τους κόρους ολικής χωρητικότητας (tonnage tax) όπως και τα αντίστοιχα πλοία με ελληνική σημαία, ενώ πριν από την ημερομηνία αυτή η φορολόγηση των εν λόγω πλοίων γινόταν με βάση τις γενικές διατάξεις του ΚΦΕ και με την επιφύλαξη της εφαρμογής τυχόν συμβάσεων αποφυγής διπλής φορολογίας. Τα πλοία που υπάγονται στο άρθρο 26α σε καμία περίπτωση, δεν πρέπει να συγχέονται με τα πλοία εκείνα με ξένη σημαία (και συνεπώς και με σημαία ΕΕ και ΕΟΧ πλην της ελληνικής) που φορολογούνται με το άρθρο 26 του ν.27/1975. Τα πλοία του άρθρου 26 διαχειρίζονται αποκλειστικά από την Ελλάδα με εγκατεστημένα για το σκοπό αυτό γραφεία-υποκαταστήματα του άρθρου 25 του ιδίου νόμου.

Έτσι, με το άρθρο 26α εντάχθηκαν στη φορολογία των πλοίων με βάση τους κοχ) σύμφωνα με τις διατάξεις του ν.27/1975 και εκείνες οι κατηγορίες πλοίων υπό σημαία ΕΕ και ΕΟΧ πλην της ελληνικής που μέχρι την 31.12.2014 φορολογούνταν με τις γενικές του ΚΦΕ, για υπηρεσίες που παρείχαν μέχρι την ημερομηνία αυτή.

Μεταξύ των πλοίων που εντάσσονται στις διατάξεις του άρθρου 26α του ν.27/1975 έχουν ενταχθεί και τα επαγγελματικά πλοία αναψυχής καθώς και τα ημερόπλοια με σημαία κράτους-μέλους της ΕΕ και του ΕΟΧ πλην της ελληνικής, ανεξαρτήτως κόρων ολικής χωρητικότητας, τα οποία υπάγονται στις διατάξεις του ν.4256/2014 και τα οποία από 1.1.2015 υπόκεινται σε φόρο χωρητικότητας (tonnage tax), σύμφωνα με τις διατάξεις του ν.27/1975, με βάση τους κοχ αυτών.

Προσδιορισμός του φόρου των πλοίων του άρ-θρου 26α του ν.27/1975

Για την επιβολή του φόρου, τα επαγγελματικά πλοία αναψυχής καθώς και τα ημερόπλοια με σημαία ΕΕ και ΕΟΧ πλην της ελληνικής, ανεξαρτήτως κόρων ολικής χωρητικότητας, που δραστηριοποιούνται σύμφωνα με τα οριζόμενα στο ν.4256/2014, αποτελούν πλοία δεύτερης κατηγορίας του ν.27/1975 και φορολογούνται με την κλίμακα του άρθρου 12 του ιδίου νόμου σε συνδυασμό με τις διατάξεις του άρθρου 41 του ν.3182/2003.[1]

Προσοχή!

Οι απαλλαγές και οι μειώσεις του φόρου που προβλέπονται από τα άρθρα 12 και 13 του ν.27/1975 δεν ισχύουν για τα πλοία αυτά, σύμφωνα με το άρθρο 41 του ν.3182/2003.

Τέλος, για όλα τα παραπάνω πλοία του άρθρου αυτού θα έχουν εφαρμογή οι διατάξεις του άρθρου 5 σχετικά με τη μείωση του φόρου που προκύπτει λόγω αργίας των πλοίων αυτών.[2]

Οι προϋποθέσεις ύπαρξης αργίας και η αναγνώριση αυτής από την αρμόδια φορολογική αρχή είναι αντίστοιχες με αυτές που απαιτούνται στην περίπτωση αργίας πλοίων υπό ελληνική σημαία.

Με την παρ. 4 του άρθρου 26α του ν.27/1975 διευκρινίζεται κατ’ ανάλογο τρόπο του άρθρου 2 του ιδίου νόμου ότι με την καταβολή του φόρου χωρητικότητας των πλοίων με βάση τον νόμο αυτό, εξαντλείται κάθε υποχρέωση των πλοιοκτητών ή των πλοιοκτητριών εταιρειών των πλοίων του άρθρου 26α από το φόρο εισοδήματος, επί των εισοδημάτων που αποκτώνται από τη δραστηριότητα αυτή. Η ίδια απαλλαγή από το φόρο εισοδήματος ισχύει για τους μετόχους ή εταίρους των ως άνω εταιρειών, μέχρι και φυσικού προσώπου, για το εισόδημα που αποκτούν με τη μορφή διανομής καθαρών κερδών ή μερισμάτων.

Ο φόρος πλοίων βαρύνει τους πλοιοκτήτες ή πλοιοκτήτριες εταιρείες, τους εγγεγραμμένους στο οικείο νηολόγιο κατά την πρώτη ημέρα κάθε ημερολογιακού έτους, ανεξάρτητα από την κατοικία ή τη διαμονή ή την έδρα αυτών στην ημεδαπή ή στην αλλοδαπή.

Από το συνδυασμό των διατάξεων του άρθρου 4 του ν.27/1975 και των άρθρων 8 και 50 του ΚΦΔ προκύπτει ότι, αλληλεγγύως υπόχρεος προς καταβολή του φόρου είναι και οποιοσδήποτε με εντολή του πλοιοκτήτη ή οποιασδήποτε Αρχής ή από οποιαδήποτε άλλη αιτία διαχειρίζεται το πλοίο και εισπράττει τους ναύλους, καθώς και ο κατά την παρούσα απόφαση προβλεπόμενος νόμιμος εκπρόσωπος και εγγυητής του πλοιοκτήτη, αποδεχθείς εγγράφως τον διορισμό του.

Σε περίπτωση εκούσιας μεταβίβασης της κυριότητας του πλοίου ο νέος πλοιοκτήτης τυγχάνει εξ ολοκλήρου υπόχρεος μαζί με τους κατά την μεταβίβαση υπόχρεους δικαιοπαρόχους του σε πληρωμή του φόρου που βαρύνει το πλοίο κατά το χρόνο της μεταβίβασης.

Τρόπος λειτουργίας των επιχειρήσεων εκμετάλλευσης πλοίων του άρθρου 26α του ν.27/1975:

Ο τρόπος δραστηριοποίησης στην Ελλάδα των επιχειρήσεων εκμετάλλευσης των πλοίων του άρθρου 26α υπό σημαία ΕΕ και ΕΟΧ πλην της ελληνικής, θα προσδιορίζεται από τις οικείες διατάξεις των ΣΑΔΦ που έχει συνάψει και εφαρμόζει η χώρα μας και πιο συγκεκριμένα από τα προβλεπόμενα σ’ αυτές, όσον αφορά την υποχρέωση των αλλοδαπών επιχειρήσεων για μόνιμη εγκατάσταση στην Ελλάδα. Στις ΣΑΔΦ, ως μόνιμη εγκατάσταση μιας επιχείρησης αναφέρονται ενδεικτικά ο τόπος διοίκησης, το υποκατάστημα, το γραφείο, κ.λπ. καθώς και η άσκηση της δραστηριότητας της επιχείρησης μέσω εξαρτημένου προσώπου.

Με βάση την προηγούμενη παράγραφο οι πλοιοκτήτες- πλοιοκτήτριες εταιρείες των πλοίων υπό σημαία ΕΕ και ΕΟΧ πλην της ελληνικής, εφόσον υποχρεούνται σε μόνιμη εγκατάσταση στην Ελλάδα, σύμφωνα με τη ΣΑΔΦ, μπορούν να επιλέξουν τη μορφή της μόνιμης εγκατάστασης στην Ελλάδα. Κατά συνέπεια μπορούν εκτός από την έδρα ή το γραφείο ή το υποκατάστημα, κ.λπ., στην Ελλάδα, να ασκήσουν την δραστηριότητα τους μέσω «εξαρτημένου προσώπου». Στην περίπτωση του εξαρτημένου προσώπου μπορούν να αναθέσουν τη διαχείριση των πλοίων τους από τη χώρα μας σε διαχειριστή – εγγυητή ή σε διαχειρίστρια-εγγυήτρια εταιρεία. Η ανάθεση αυτή της διαχείρισης των πλοίων από την Ελλάδα, γίνεται με συμβολαιογραφικό έγγραφο ή άλλο ίσης ισχύος έγγραφο μεταφρασμένο και θεωρημένο νομίμως από την αρμόδια Αρχή. Η παραπάνω ανάθεση της διαχείρισης συνοδεύεται απαραιτήτως με αντίστοιχη «δήλωση αποδοχής» της ανάθεσης διαχείρισης από τον διαχειριστή – εγγυητή ή τη διαχειρίστρια – εγγυήτρια εταιρεία. Η δήλωση αποδοχής υπέχει θέση «υπεύθυνης δήλωσης» του ν.1599/1986 για τα παραπάνω υπόχρεα πρόσωπα θεωρημένη νομίμως.

Τα παραπάνω έγγραφα ανάθεσης διαχείρισης και οι δηλώσεις αποδοχής αυτής προσκομίζονται στην αρμόδια ΔΟΥ για τη φορολογία του πλοίου. Τα παραπάνω ισχύουν για κάθε μεταβολή σχετικά με τον διαχειριστή – εγγυητή των πλοίων του άρθρου 26α.

Προς αποφυγή κάθε παρερμηνείας διευκρινίζουμε ότι η διαχειρίστρια του άρθρου αυτού είναι ιδιαίτερη επιχείρηση (τρίτο πρόσωπο). Επίσης η διαχειρίστρια αυτή φορολογείται για το εισόδημα της με βάση τις γενικές διατάξεις φορολογίας εισοδήματος, σαν επιχείρηση παροχής υπηρεσιών διαχείρισης πλοίων, καθώς μόνο η πλοιοκτήτρια εταιρεία φορολογείται με το φόρο πλοίων, (tonnage tax) για την εκμετάλλευση των πλοίων της στην Ελλάδα μέσω της παραπάνω διαχειρίστριας.

Στην περίπτωση κατά την οποία ο πλοιοκτήτης πλοίου με σημαία ΕΕ και ΕΟΧ πλην της ελληνικής, δεν επιλέξει τις παραπάνω μορφές μόνιμης εγκατάστασης στην Ελλάδα δηλαδή ή με την έδρα του, ή το γραφείο του ή το υποκατάστημα του, κ.λπ., ή να αναθέσει σε διαχειρίστρια εταιρεία τη διαχείριση των πλοίων από την Ελλάδα και επιλέξει να διορίσει κάποιο φυσικό πρόσωπο ως «νόμιμο εκπρόσωπο και εγγυητή του», ο διορισμός αυτός γίνεται με συμβολαιογραφικό έγγραφο (πληρεξούσιο) ή άλλο ίσης ισχύος έγγραφο μεταφρασμένο και θεωρημένο νομίμως από την αρμόδια Αρχή. Ο νόμιμος εκπρόσωπος και εγγυητής πρέπει να είναι φυσικό πρόσωπο φορολογικός κάτοικος Ελλάδας και οπωσδήποτε υπήκοος ΕΕ ή ΕΟΧ.