Περιγραφή
Νέα έκδοση Astbooks: «Πρακτικός Οδηγός Φορολογικών Προστίμων και Ποινών 2025»
Η έννοια της ποινής αποτελεί θεμελιώδη έκφραση της έννομης τάξης, συνδεόμενη άρρηκτα με την αρχή της νομιμότητας, της αναλογικότητας και της ασφάλειας δικαίου. Στο πλαίσιο του φορολογικού δικαίου, η ποινή δεν λειτουργεί μόνο ως κύρωση για την παραβίαση των υποχρεώσεων του φορολογουμένου, αλλά και ως μηχανισμός διασφάλισης της συμμόρφωσης, προστασίας του δημοσίου συμφέροντος και ενίσχυσης της φορολογικής συνείδησης. Η επιβολή προστίμων και διοικητικών κυρώσεων δεν συνιστά απλώς τιμωρητική διαδικασία, αλλά εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο πρόληψης, δικαιοσύνης και ορθολογικής λειτουργίας του φορολογικού μηχανισμού.
Η έννοια του ποινολογίου, ως συστηματικής καταγραφής και ερμηνείας των προβλεπόμενων κυρώσεων, αποτελεί βασικό πυλώνα του νομικού συστήματος και διατρέχει το σύνολο του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας (ΚΦΔ). Η ορθή γνώση και εφαρμογή των διατάξεων που αφορούν τα πρόστιμα και τις κυρώσεις απαιτεί τη συνδυαστική μελέτη επιμέρους άρθρων και ερμηνευτικών εγκυκλίων, γεγονός που συχνά καθιστά το έργο των επιχειρήσεων και των επαγγελματιών της φορολογίας ιδιαίτερα σύνθετο. Ένα απλό διαδικαστικό λάθος μπορεί να οδηγήσει σε υπέρμετρες οικονομικές επιβαρύνσεις, γεγονός που καθιστά αναγκαία την ύπαρξη ενός σαφούς και λειτουργικού οδηγού.
Με στόχο την κάλυψη αυτής της ανάγκης, κυκλοφορεί ο «Πρακτικός Οδηγός Φορολογικών Προστίμων και Ποινών 2025», ένα ολοκληρωμένο και αξιόπιστο εγχειρίδιο που παρουσιάζει με σαφήνεια και πρακτική οπτική το σύνολο των φορολογικών ποινών και κυρώσεων του ισχύοντος νομικού πλαισίου. Το βιβλίο αναλύει διεξοδικά το Μέρος Θ του ΚΦΔ (ν. 5104/2024, όπως κωδικοποιήθηκε με τον ν.5222/2025), το οποίο ρυθμίζει ζητήματα τόκων, προστίμων και αλληλέγγυας ευθύνης (άρθρο 49 ΚΦΔ). Η παρουσίαση συνοδεύεται από συνοπτικούς πίνακες που επιτρέπουν την άμεση αναζήτηση των σχετικών πληροφοριών.
Η έκδοση περιλαμβάνει επίσης ανάλυση της Ε.2059/2025, με την οποία παρασχέθηκαν κρίσιμες διευκρινίσεις σχετικά με τις διαδικαστικές παραβάσεις των παραγράφων 1, 2, 3, 7 και 8 του άρθρου 53 ΚΦΔ, που αφορούν περιπτώσεις εκπρόθεσμης ή μη υποβολής δηλώσεων, καθώς και τη μη χορήγηση στοιχείων στη Φορολογική Διοίκηση.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στο Μέρος ΙΒ του ΚΦΔ, το οποίο καλύπτει τα εγκλήματα φοροδιαφυγής και τις αντίστοιχες ποινικές κυρώσεις, συμβάλλοντας στη σαφή διάκριση μεταξύ διοικητικών και ποινικών συνεπειών και στην ορθή θεμελίωση της ευθύνης φυσικών και νομικών προσώπων.
Στο τέλος του βιβλίου, περιλαμβάνονται συγκριτικοί πίνακες με τα πρόστιμα που ίσχυαν υπό τον προηγούμενο Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας (ν. 4987/2022), προσφέροντας μια αναδρομική και συγκριτική θεώρηση των αλλαγών στη φορολογική νομοθεσία.
Ο «Πρακτικός Οδηγός Φορολογικών Προστίμων και Ποινών 2025» αποτελεί ένα πολύτιμο εργαλείο αναφοράς για νομικούς, φοροτεχνικούς, λογιστές και επαγγελματίες που δραστηριοποιούνται στον χώρο της φορολογικής συμμόρφωσης. Με συστηματική ανάλυση, πρακτικό προσανατολισμό και έμφαση στη σαφήνεια, το έργο αυτό γεφυρώνει τη θεωρία με την πράξη, ενισχύοντας τη διαφάνεια και την ασφάλεια δικαίου στη φορολογική διοίκηση.
Επιστημονική ομάδα ASTbooks
ISBN: 978-618-209-125-8
Σελ. : 338
Λεπτομέρειες
|
ΠΑΡΑΒΑΣΗ
|
ΔΙΑΤΑΞΗ |
ΠΡΟΣΤΙΜΟ |
| Εκπρόθεσμη υποβολή τροποποιητικής δήλωσης φορολογίας εισοδήματος φυσικού προσώπου, από την οποία το επιπλέον ποσό φόρου που προκύπτει προς καταβολή, σε σχέση με την αρχική δήλωση, είναι έως 100 ευρώ |
παρ. 7, περ. β’,
άρθρο 53 |
Δεν επιβάλλονται τα πρόστιμα των παρ. 1 και 2 του άρθρου 53, δηλαδή 100, 250 και 500 ευρώ αντίστοιχα |
| Εκπρόθεσμη υποβολή τροποποιητικής δήλωσης φορολογίας εισοδήματος νομικού προσώπου ή νομικής οντότητας, από την οποία το επιπλέον ποσό φόρου που προκύπτει προς καταβολή, σε σχέση με την αρχική δήλωση, είναι έως 100 ευρώ |
παρ. 7, περ. β’,
άρθρο 53 |
Δεν επιβάλλονται τα πρόστιμα των παρ. 1 και 2 του άρθρου 53, δηλαδή 100, 250 και 500 ευρώ αντίστοιχα |
| Εκπρόθεσμη υποβολή αρχικής δήλωσης φορολογίας εισοδήματος φυσικού προσώπου, από την οποία το ποσό φόρου που προκύπτει προς καταβολή είναι έως 100 ευρώ |
παρ. 7, περ. γ’,
άρθρο 53 |
Δεν επιβάλλονται τα πρόστιμα των παρ. 1 και 2 του άρθρου 53, δηλαδή 100, 250 και 500 ευρώ αντίστοιχα |
| Εκπρόθεσμη υποβολή αρχικής δήλωσης φορολογίας εισοδήματος νομικού προσώπου ή νομικής οντότητας, από την οποία το ποσό φόρου που προκύπτει προς καταβολή είναι έως 100 ευρώ |
παρ. 7, περ. γ’,
άρθρο 53 |
Δεν επιβάλλονται τα πρόστιμα των παρ. 1 και 2 του άρθρου 53, δηλαδή 100, 250 και 500 ευρώ αντίστοιχα |
| Εκπρόθεσμη υποβολή τροποποιητικής φορολογικής δήλωσης εφόσον αφορά διόρθωση στοιχείων πληροφοριακού χαρακτήρα, τα οποία δεν σχετίζονται με τον προσδιορισμό του φόρου που προκύπτει από τη δήλωση |
παρ. 8,
άρθρο 53 |
Δεν επιβάλλεται πρόστιμο |
| Μη συνεργασία κατά τη διάρκεια του φορολογικού ελέγχου |
παρ. 9,
άρθρο 53 |
2.500 |
| άρθρο 67 |
5.000 σε περίπτωση υποτροπής
10.000 για κάθε νέα υποτροπή |
| Μη εγγραφή στο φορολογικό μητρώο |
παρ. 9,
άρθρο 53 |
2.500 |
| άρθρο 67 |
5.000 σε περίπτωση υποτροπής
10.000 για κάθε νέα υποτροπή |
| Εγγραφή στο φορολογικό μητρώο περισσότερες από μία φορές |
παρ. 9,
άρθρο 53 |
2.500 |
| άρθρο 67 |
5.000 σε περίπτωση υποτροπής
10.000 για κάθε νέα υποτροπή |
| Μη υποβολή δήλωσης έναρξης εργασιών, παρά την ύπαρξη σχετικής υποχρέωσης (σε περίπτωση άσκησης οικονομικής δραστηριότητας) |
παρ. 10,
άρθρο 53 |
50% επί του ποσού του ΦΠΑ που θα έπρεπε να είχε αποδοθεί για όλη τη διάρκεια λειτουργίας της οικονομικής δραστηριότητας.
Προσοχή!
Σύμφωνα με την παρ. 8 του άρθρου 57, για παραβάσεις που απορρέουν από τον Κώδικα ΦΠΑ, εάν επιβάλλεται το πρόστιμο για την συγκεκριμένη παράβαση για την οποία συντρέχει και περίπτωση παράβασης της παρ. 6 του άρθρου 53 ή της παρ. 2 του άρθρου 54, περί μη υποβολής ή υποβολής ανακριβούς δήλωσης, το πρόστιμο αυτό αφαιρείται από το πρόστιμο της παρ. 6 του άρθρου 53 ή της παρ. 2 του άρθρου 54, αντίστοιχα. |
| άρθρο 67 |
2πλάσιο σε περίπτωση υποτροπής
4πλάσιο για κάθε νέα υποτροπή |
| Μη επίδειξη λογιστικών αρχείων (βιβλίων) μετά από πρόσκληση της Φορολογικής Διοίκησης για παροχή πληροφοριών |
παρ. 11, άρθρο 53 &
παρ. 2, άρθρο 57 |
15% επί του μέσου όρου των εσόδων από επιχειρηματική δραστηριότητα, για κάθε ελεγχόμενο έτος, για το οποίο διαπιστώνονται τα ανωτέρω, όπως αυτά προκύπτουν από τον μέσο όρο των δηλωθέντων εσόδων με τις δηλώσεις φορολογίας εισοδήματος των 3 τελευταίων φορολογικών ετών, μη συμπεριλαμβανομένου εκείνου για το οποίο δεν έχει παρέλθει η προθεσμία υποβολής της οικείας δήλωσης φορολογίας εισοδήματος. Το πρόστιμο αυτό ανέρχεται σε ποσό από 10.000 έως 30.000 ευρώ, ανά ελεγχόμενο έτος για απλογραφικά βιβλία και σε ποσό από 30.000 έως 90.000 ευρώ, ανά ελεγχόμενο έτος για διπλογραφικά βιβλία. Δεν επιβάλλεται πρόστιμο στην περίπτωση που η μη τήρηση ή ενημέρωση δεν επηρεάζει τη συμμόρφωση με τις φορολογικές υποχρεώσεις και την υποβολή φορολογικών δηλώσεων ή εφόσον με οποιοδήποτε πρόσφορο μέσο είναι δυνατός ο προσδιορισμός της φορολογητέας ύλης και των αντίστοιχων φορολογικών υποχρεώσεων. |
| άρθρο 67 |
2πλάσιο σε περίπτωση υποτροπής
4πλάσιο για κάθε νέα υποτροπή |
| Εκπρόθεσμη αρχική διαβίβαση στοιχείων στη Φορολογική Διοίκηση, για τη διασταύρωση και προσυμπλήρωση κατά περίπτωση, των δηλούμενων εισοδημάτων, στις δηλώσεις φορολογίας εισοδήματος, ιδίως από τόκους και μερίσματα εταιρειών εισηγμένων στο ΕΛΚΑΤ, καθώς και των πραγματοποιούμενων δαπανών και ιδίως δαπανών για ιδιωτικά σχολεία και για απόσβεση δανείων ή πιστώσεων, και δαπανών πραγματοποιούμενων με ηλεκτρονικά μέσα πληρωμής, πρόσωπα, εκτός των φορέων του δημοσίου τομέα (Γενική Κυβέρνηση, ΝΠΔΔ, Δημόσιες Επιχειρήσεις και Οργανισμοί) |
παρ. 12, περ. α’,
άρθρο 53 |
20.000 |
| 50.000
αν τα ακαθάριστα έσοδα για το φορολογικό έτος που αφορούν τα στοιχεία υπερβαίνουν το ποσό του 1.000.000.
Το ύψος του προστίμου προσδιορίζεται συνολικά κατ’ έτος με βάση τον αριθμό των εσφαλμένων εγγραφών ή με βάση το ποσοστό αυτών επί του συνόλου των αρχείων που διαβιβάσθηκαν. |
| Εκπρόθεσμη αποστολή συμπληρωματικών ή διορθωτικών στοιχείων στη Φορολογική Διοίκηση, για τη διασταύρωση και προσυμπλήρωση κατά περίπτωση, των δηλούμενων εισοδημάτων, στις δηλώσεις φορολογίας εισοδήματος, ιδίως από τόκους και μερίσματα εταιρειών εισηγμένων στο ΕΛΚΑΤ, καθώς και των πραγματοποιούμενων δαπανών και ιδίως δαπανών για ιδιωτικά σχολεία και για απόσβεση δανείων ή πιστώσεων, και δαπανών πραγματοποιούμενων με ηλεκτρονικά μέσα πληρωμής, πρόσωπα, εκτός των φορέων του δημοσίου τομέα (Γενική Κυβέρνηση, ΝΠΔΔ, Δημόσιες Επιχειρήσεις και Οργανισμοί) |
παρ. 12, περ. β’,
άρθρο 53 |
20.000 έως 40.000
Το ύψος του προστίμου προσδιορίζεται συνολικά κατ’ έτος με βάση τον αριθμό των εσφαλμένων εγγραφών ή με βάση το ποσοστό αυτών επί του συνόλου των αρχείων που διαβιβάσθηκαν. |
| 50.000 έως 100.000
αν τα ακαθάριστα έσοδα για το φορολογικό έτος που αφορούν τα στοιχεία υπερβαίνουν το ποσό του 1.000.000.
Το ύψος του προστίμου προσδιορίζεται συνολικά κατ’ έτος με βάση τον αριθμό των εσφαλμένων εγγραφών ή με βάση το ποσοστό αυτών επί του συνόλου των αρχείων που διαβιβάσθηκαν. |
1.1.3 Πρόστιμο ανακριβούς δήλωσης ή μη υποβολής δήλωσης – Γενικά
Με τις διατάξεις του άρθρου 54 του ΚΦΔ προβλέπεται η επιβολή κυρώσεων για την υποβολή ανακριβούς φορολογικής δήλωσης ή άλλης δήλωσης πληροφοριακού χαρακτήρα, ανά είδος φορολογίας. Καθορίζεται το ύψος του προστίμου εάν το ποσό φόρου που προκύπτει βάσει φορολογικής δήλωσης υπολείπεται του ποσού φόρου που προκύπτει βάσει διορθωτικού προσδιορισμού φόρου που πραγματοποιήθηκε από τη Φορολογική Διοίκηση.
Το ποσοστό αυτό κυμαίνεται από το 10% του ποσού της διαφοράς και μπορεί να φτάσει το 50% ανάλογα με την περίπτωση. Με τις ίδιες διατάξεις ορίζεται ότι επιβάλλεται σε βάρος του υπόχρεου για την υποβολή δήλωσης πρόστιμο ίσο με το ποσό του φόρου που απέφυγε λόγω της μη υποβολής δήλωσης.
1.1.3.1 Πρόστιμο επί της διαφοράς του φόρου που προκύπτει βάσει διορθωτικού προσδιορισμού
Με τις διατάξεις της παρ. 1 του άρθρου 54, προβλέπεται ότι στην περίπτωση κατά την οποία το ποσό του φόρου που προκύπτει με βάση φορολογική δήλωση (αρχική/τροποποιητική) υπολείπεται του ποσού του φόρου που προκύπτει με βάση το διορθωτικό προσδιορισμό φόρου που πραγματοποιήθηκε από τη Φορολογική Διοίκηση, ο φορολογούμενος υπόκειται σε πρόστιμο επί της διαφοράς ως εξής:
α) 10% επί του ποσού της διαφοράς, εάν το εν λόγω ποσό ανέρχεται σε ποσοστό από 5% έως 20% τοις εκατό του φόρου που προκύπτει με βάση τη φορολογική δήλωση,
β) 25% επί του ποσού της διαφοράς, εάν το εν λόγω ποσό υπερβαίνει σε ποσοστό το 20% και έως 50% του φόρου που προκύπτει με βάση τη φορολογική δήλωση,
γ) 50% επί του ποσού της διαφοράς, εάν το εν λόγω ποσό υπερβαίνει σε ποσοστό το 50% του φόρου που προκύπτει με βάση τη φορολογική δήλωση.
1.1.3.2 Επιβολή προστίμου μετά από διαπίστωση ποσού που αναδιαμορφώνει τη φορολογητέα ύλη αλλά έχει επέλθει παραγραφή
Με την Ε.2025/2023 διευκρινίζεται ότι στην περίπτωση που κατά τη διενέργεια φορολογικού ελέγχου διαπιστώνεται η ύπαρξη ποσού το οποίο αναδιαμορφώνει τη φορολογητέα ύλη, όπως ενδεικτικά, στοιχείο μειωτικό του εσόδου ή δαπάνη που αφορά σε διαφορετικό φορολογικό έτος για το οποίο, όμως, το δικαίωμα της Φορολογικής Διοίκησης να διενεργήσει έλεγχο και να επιβάλλει φόρο έχει παραγραφεί, δεν επιβάλλεται το πρόστιμο της παρ. 1 του άρθρου 54 του ΚΦΔ κατά το μέρος του ποσού της μειωτικής προσαρμογής της διαφοράς φόρου.
Συγκεκριμένα, με τις διατάξεις της παρ. 4 του άρθρου 37 του ΚΦΔ, ορίζεται ότι εάν ο διορθωτικός προσδιορισμός φόρου συνεπάγεται τροποποίηση πράξης προσδιορισμού φόρου για φορολογικό έτος για το οποίο το δικαίωμα ελέγχου έχει παραγραφεί, η αντίστοιχη προσαρμογή φόρου διενεργείται στο παλαιότερο φορολογικό έτος για το οποίο το δικαίωμα ελέγχου δεν έχει ακόμη παραγραφεί και στο οποίο αφορά ο διορθωτικός προσδιορισμός φόρου.
Σύμφωνα με όσα έχουν γίνει δεκτά με την Ε.2082/2022 για την εφαρμογή της παρ. 4 του άρθρου 37 του ΚΦΔ, σε περίπτωση που διενεργείται φορολογικός έλεγχος και διαπιστώνεται η ύπαρξη ποσού το οποίο αναδιαμορφώνει την φορολογητέα ύλη, όπως ενδεικτικά, στοιχείο μειωτικό του εσόδου ή δαπάνη που αφορά σε διαφορετικό φορολογικό έτος για το οποίο όμως το δικαίωμα της Φορολογικής Διοίκησης να διενεργήσει έλεγχο και να επιβάλλει φόρο έχει παραγραφεί, η διαφορά του φόρου που προκύπτει καταλογίζεται στο φορολογικό έτος που ελέγχεται. Στη συνέχεια, γίνεται υπολογισμός του φόρου που αντιστοιχεί στη διαφορά κατά το φορολογικό έτος που αυτή αφορά και προσαρμόζεται αντιστοίχως κατά το ποσό αυτό ο φόρος για το παλαιότερο ελεγχόμενο φορολογικό έτος για το οποίο το δικαίωμα ελέγχου δεν έχει ακόμη παραγραφεί και για το οποίο εκδίδεται πράξη διορθωτικού προσδιορισμού του φόρου.
Με τις διατάξεις της παρ. 1 του άρθρου 54 του ΚΦΔ, ορίζεται ότι εάν το ποσό του φόρου που προκύπτει με βάση φορολογική δήλωση υπολείπεται του ποσού του φόρου που προκύπτει με βάση τον διορθωτικό προσδιορισμό φόρου που πραγματοποιήθηκε από τη Φορολογική Διοίκηση, ο φορολογούμενος υπόκειται σε πρόστιμο επί της διαφοράς που προκύπτει προς καταβολή ως εξής:
α) 10% του ποσού της διαφοράς, εάν το εν λόγω ποσό ανέρχεται σε ποσοστό από 5% έως 20% του φόρου που προκύπτει με βάση τη φορολογική δήλωση,
β) 25% του ποσού της διαφοράς, αν το εν λόγω ποσό υπερβαίνει το ποσοστό 20% και ανέρχεται σε ποσοστό έως 50% του φόρου που προκύπτει με βάση τη φορολογική δήλωση,
γ) 50% του ποσού της διαφοράς, αν το εν λόγω ποσό υπερβαίνει σε ποσοστό το 50% του φόρου που προκύπτει με βάση τη φορολογική δήλωση.
Σημειώνεται ότι σε περίπτωση εφαρμογής των διατάξεων της παρ. 4 του άρθρου 37 του ΚΦΔ, ως ποσό φόρου διορθωτικού προσδιορισμού, νοείται το ποσό που προκύπτει μετά την αναπροσαρμογή και συνεπώς το πρόστιμο της παρ. 1 του άρθρου 54 του ΚΦΔ υπολογίζεται επί της προκύπτουσας διαφοράς προς καταβολή του κατά τα ανωτέρω προσαρμοσμένου ποσού φόρου και του ποσού του φόρου με βάση τη φορολογική δήλωση.
Παράδειγμα:
Διενεργείται έλεγχος σε ΑΕ για το φορολογικό έτος 2017 (τελευταίο φορολογικό έτος που δεν έχει παραγραφεί) και διαπιστώνεται λογιστική διαφορά, λόγω έκπτωσης δαπάνης ύψους 100.000 ευρώ, η οποία ανάγεται στο φορολογικό έτος 2016 και για την οποία νομίμως έχει εκδοθεί στοιχείο το 2017. Η δαπάνη των 100.000 ευρώ δεν αναγνωρίζεται ως εκπτεστέα από τα ακαθάριστα έσοδα του φορολογικού έτους 2017 αλλά πληροί τις προϋποθέσεις έκπτωσης στο φορολογικό έτος 2016 στο οποίο αφορά και το οποίο έχει παραγραφεί. Η προσαρμογή του φόρου επομένως πρέπει να γίνει στο φορολογικό έτος 2017 (τελευταίο μη παραγεγραμμένο έτος που ελέγχεται) και στην πράξη διορθωτικού προσδιορισμού φόρου που θα εκδοθεί θα γίνουν οι υπολογισμοί:
- Φορολογικό έτος 2016 Φορολογικός συντελεστής: 29%
- Ποσό φόρου που αντιστοιχεί στην έκπτωση της δαπάνης: 29.000 ευρώ (100.000 x 29%) Φορολογικό έτος 2017
- Διαφορά φόρου κατόπιν ελέγχου = 200.000 ευρώ (στην οποία έχει υπολογιστεί η λογιστική διαφορά)
info@astbooks.gr
English
Ελληνικά